Nowe tradycje

Żydzi, którzy uciekali przed falą prześladowań, często przywozili do nowych krajów tradycje i zwyczaje, różne od praktykowanych od dziesięcioleci przez miejscowe społeczności żydowskie. Wynikiem tego był niemalże sformalizowany podział Żydów na liczne grupy. Judaizm reformowany szukał inspiracji w racjonalizmie. Jego zwolennicy twierdzili, że skoro nie wszystkie teksty zwyczajowo zaliczane do Biblii pochodziły od samego Boga, to można zmienić pewne prawa (na przykład przepisy żywieniowe czy pewne ograniczenia dotyczące kobiet), dostosowując je do zmian zachodzących w społeczeństwie. Z kolei wyznawcy ortodoksyjnego judaizmu głosili, że Tora, zbiór praw, została objawiona Mojżeszowi przez Boga, dlatego trzeba postępować zgodnie z nią, bez względu na okoliczności. Żydzi z Europy Wschodniej skłaniali się ku postawie ortodoksyjnej, po stronie ortodoksji opowiedzieli się również chasydzi. Tacy nauczyciele jak Sabato Morais (1823-97) próbowali znaleźć złoty środek między tymi dwiema skrajnymi postawami. Według Moraisa możliwe jest przyswojenie pewnych zdobyczy współczesnego świata, bez konieczności obalania autorytetu Tory. Tę równowagę między prawami i wierzeniami reprezentuje judaizm konserwatywny.